§ 1065
O próprio Jesus Cristo é o «Ámen» (Ap 3, 14). É o Ámen definitivo do amor do Pai para connosco: assume e leva a bom termo o nosso «Ámen» ao Pai: «É que todas as promessas de Deus encontram n'Ele um «sim»! Desse modo, por seu intermédio, nós dizemos «Ámen» a Deus, a fim de lhe darmos glória» (2 Cor 1, 20): «Por Cristo, com Cristo, em Cristo, a Vós, Deus Pai todo-poderoso, na unidade do Espírito Santo, toda a honra e toda a glória agora e para sempre. ÁMEN» (659). Notas 1. Santo Ireneu de Lião, Demonstratio praedicationis apostolicae, 7: SC 62, 41-42. 2. Cf. Jo 17, 3. 3. São Gregório de Nazianzo, Oratio 31 (Theologica 5), 26: SC 250, 326 (PG 36, 161164). 4. Símbolo Niceno-Constantinopolitano: DS 150. 5. Símbolo Niceno-Constantinopolitano: DS 150. 6. Cf. Jo 16, 13. 7. Cf. Gl 4, 6. 8. Cf. Jo 3, 34. 9. Cf. Jo 7, 39. 10. Cf. Jo 17, 22. 11. Cf. Jo 16, 14. 12. São Gregório de Nissa, Adversus Macedonianos de Spiritu Sancto, 16: Gregorii Nysseni opera, ed. W. Jaeger-H. Langerbeck, V. 3/1 (Leiden 1958) p. 102-103 (PG 45, 1321). 13. Cf. Mt 28, 19. 14. Cf. Jo 3, 5-8. 15. Cf. 1 Jo 2, 1 (paráklêton). 16. Cf. Jo 16. 13. 17. Cf. Jo 19, 34; 1 Jo 5, 8. 18. Cf. Jo 4, 10-14; 7, 38: Ex 17, 1-6: Is 55, 1; Zc 14, 8: 1 Cor 10, 4. Ap 21, 6; 22, 17. 19. Cf. 1 Jo 2, 20. 27; 2 Cor 1, 21. 20. Cf. Ex 30, 22-32. 21. Cf. 1 Sm 16, 13. 22. Cf. Lc 4, 18-19; Is 61, 1. 23. Cf. Lc 2, 11. 24. Lc 2, 26-27. 25. Cf. Lc 4, 1. 26. Cf. Lc 6, 19; 8, 46. 27. Cf. Rm 1, 4; 8, 11. 28. Cf. Act 2, 36. 29. Santo Agostinho, Sermão 341, 1, 1: PL 39, 1493: Ibid. 9, 11: PL 39. 1499. 30. Cf. 1 Rs 18, 38-39. 31. Cf. Act 2, 3-4. 32. Cf. São João da Cruz, Llama de amor viva: Biblioteca Mística Carmelitana, v. 13 (Burgos 1931) p. 1-102; 103-213. [ID., Chama vida de amor: Obras Completas (Paço de Arcos, Edições Carmelo 1986) p. 829-957)]. 33. Cf. Ex 24, 15-18. 34. Cf. Ex 33, 9-10. 35. Cf. Ex 40, 36-38; 1 Cor 10, 1-2. 36. Cf. 1 Rs 8, 10-12. 37. Cf. Lc 1, 35. 38. Cf. Act 1, 9. 39. Cf. Lc 21, 27. 40. Cf. 2 Cor 1, 22; Ef 1, 13; 4, 30. 41. Cf. Mc 6, 5; 8, 23. 42. Cf. Mc 10. 16. 43. Cf. Mc 16, 18; Act 5, 12; 14, 3. 44. Cf. Act 8, 17-19; 13, 3; 19, 6. 45. Cf. Heb 6, 2. 46. Cf. Lc 11, 20. 47. Cf. Domingo de Pentecostes, Hino das I e II Vésperas: Liturgia Horarum, editio typica, v. 2 (Typis Polyglottis Vaticanis 1974), p. 795 e 812. [Liturgia das Horas. vol. II p. 850 e 861. edição da Gráfica de Coimbra, 1999]. 48. Cf. Gn 8, 8-12. 49. Cf. Mt 3, 16 e par. 50. Cf. Gl 4, 4 51. Cf. 2 Cor 3, 14. 52. Cf. Jo 5, 39. 46. 53. Símbolo Niceno-Constantinopolitano: DS 150. 54. Cf. Lc 24, 44. 55. Cf. Sl 33, 6; 104. 30; Gn 1, 2; 2, 7; Ecl 3, 20-21; Ez 37, 10. 56. Liturgia bizantina, Ofício das Horas. Matinas dos Domingos do segundo modo, Antífonas 1 e 2: Paraklêtikês (Romae 1885), p. 107. 57. Santo Ireneu de Lião, Demonstratio praedicationis apostolicae. 11: SC 62, 4849. 58. Cf. Rm 3, 23. 59. Cf. Jo 1, 14; Fl 2, 7. 60. Cf. Gn 18, 1-15; Lc 1, 26-38.54-55; Jo 1, 12-13; Rm 4, 16-21. 61. Cf. Gn 12, 3. 62. Cf. Gl 3, 16. 63. Cf. Jo 11, 52. 64. Cf. Lc. 1, 73. 65. Cf. Gn 22, 17-18; Rm 8, 32; Jo 3, 16. 66. Cf. Ef 1, 13-14; Gl 3, 14. 67. Cf. Ex 19-20; Dt 1-11; 29-31. 68. Cf. Gl 3, 24. 69. Cf. Rm 3, 20. 70. Cf. 1 Pe 2, 9. 71. Cf. 2 Sm 7: Sl 89; Lc 1, 32-33. 72. Cf. Lc 24, 26. 73. Cf. Sf 2, 3. 74. Cf. Is 6-12 75. Cf. Is 42, 1-9; Mt 12, 18-21: Jo 1, 32-34; e também Is 49, 1-6; Mr 3, 17: Lc 2, 32: e, por fim, Is 50, 4-10 e 52, 13 - 53, 12. 76. Cf. Is 61, 1-2. 77. Cf. Ez 11, 19; 36, 25-28; 37, 1-14: Jr 31, 31-34; Jl 3, 1-5. 78. Cf. Act 2, 17-21. 79. Cf. Sf 2, 3; Sl 22, 27; 34, 3; Is 49, 13; 61. 1; etc. 80. Cf. Lc 1. 17. 81. Cf. Lc 1, 41. 82. Cf. Lc 1, 68. 83. Cf. Mt 17, 10-13. 84. Cf. Lc 7, 26. 85. Cf. Mt 11, 13-14. 86. Cf. Jo 1, 23; Is 40. 1-3. 87. Cf. Jo 15, 26; 5, 33. 88. Cf. 1 Pe 1, 10-12. 89. Cf. Jo 3, 5. 90. Cf. Pr 8, 1 – 9, 6; Ecl 24. 91. Cf. Sf 3, 14; Zc 2, 14. 92. Cf. Lc 1, 46-55. 93 Cf. Lc 1, 26-38; Rm 4, 18-21; Gl 4, 26-28. 94. Cf. Lc 2, 15-19. 95. Cf. Mt 2, 11. 96. Cf. Lc 2, 14. 97. Cf. Jo 19, 25-27. 98. Cf. Jo 6, 27.51.62-63. 99. Cf. Jo 3, 5-8. 100. Cf. Jo 4, 10.14.23-24. 101. Cf. Jo 7, 37-39. 102. Cf. Lc . 11, 13. 103. Cf. Mt 10, 19-20. 104. Cf. Jo 14, 16-17.26; 15. 26; 16, 7-15; 17, 26. 105. Cf. Jo 13, 1; 17, 1. 106. Cf. Lc 23. 46; Jo 19, 30. 107 Cf. Jo 20, 22. 108. Cf. Mt 28, 19; Lc 24, 47-48; Act 1, 8. 109. Cf. Act 2, 33-36. 110. Liturgia bizantina, Oficio das Horas, Vésperas de Pentecostes, Sticherum 4: Pentekostárion (Romae 1884) p. 390. 111. Cf. Rm 8, 23; 2 Cor 1, 22. 112. Cf. 1 Jo 4, 11-12. 113. Cf. Mt 16, 24-26. 114. Cf. Gl 5, 25. 115. São Basílio Magno, Liber de Spiritu Sancto 15, 36: SC 17bis. 370 (PG 32, 132). 116. Cf. Jo 15, 5. 8. 16. 117. São Cirilo de Alexandria, Commentarius in Iohannem 11, 11: PG 74. 561. 118. Cf. Sl 2, 6-7. 119. Cf. Act 2, 36. 120. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium 1: AAS 57 (1965) 5. 121. CatRom I, 10, 1, p. 104. 122. Santo Hipólito Romano, Tradição Apostólica, 35: ed. B. Botte (Münster i.W. 1989) p. 82. 123. CatRom I 10, 22, p. 118. 124. Cf. Act 19, 39. 125. Cf. Ex 19. 126. Cf. 1 Cor 11, 18; 14, 19.28.34-35. 127. Cf. 1 Cor 1, 2; 16, 1. 128. Cf. 1 Cor 15, 9; Gl 1, 13; Fl 3, 6. 129. Cf. Ef 1, 22; Cl 1, 18. 130. Cf. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 9: AAS 57 (1965) 13. 131. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 6: AAS 57 (1965) 8. 132. Cf. Jo 10, 1-10. 133. Cf. Is 40, 11; Ez 34, 11-31. 134. Cf. Jo 10, 11: Ez 34, 11-31. 135. Cf. Jo 10, 11-15. 136. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 6: AAS 57 (1965) 8. 137. Cf. 1 Cor 3, 9. 138. Cf. Rm 11, 13-26. 139. Cf. Mt 21, 33-43 e par.: Is 5, 1-7. 140. Cf. Jo 15, 1-5. 141. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 6: AAS 57 (1965) 8. 142. Cf. 1 Cor 3, 9. 143. Cf. 1 Cor 3, 11. 144. Cf. 1 Tm 3, 15. 145. Cf. Ef 2, 19-22. 146. Cf. Ap 21, 3. 147. Cf. 1 Pe 2, 5. 148. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 6: AAS 57 (1965) 8-9. 149. Cf. Ap 12, 17. 150. Cf. Ap 19, 7; 21, 2. 9; 22, 17. 151. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 6: AAS 57 (1965) 9. 152. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 2: AAS 57 (1965) 5-6. 153. Hermas, Pastor 8, 1 (Visio 2, 4, 1): SC 53, 96; cf. Aristides, Apologia 16, 7: BP 11, 125; São Justino, Apologia 2, 7: CA 216-218 (PG 6, 456). 154. Santo Epifânio, Panarion, 1, 1, 5, Haereses 2, 4: GCS 25, 174 (PG 41, 181). 155. Clemente de Alexandria, Paedagogus 1, 6, 27, 2: GCS 12, 106 (PG 8, 281). 156. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 9: AAS 57 (1965) 12; Ibid., 13: AAS 57 (1965) 17-18; Ibid., 16: AAS 57 (1965) 20. 157. Cf. Gn 12, 2; 15, 5-6. 158. Cf. Ex 19, 5-6; Dt 7, 6. 159. Cf. Is 2. 2-5: Mq 4, 1-4. 160. Cf. Os l; Is 1. 2-4; Jr 2: etc. 161. Cf. Jr 31, 31-34; Is 55. 3. 162. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 9: AAS 57 (1965) 13. 163. Cf. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 3: AAS 57 (1965) 6; ID., Decr. Ad gentes, 3: AAS 58 (1966) 949. 164. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 5: AAS 57 (1965) 7. 165. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 3: AAS 57 (1965) 6. 166. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 5: AAS 57 (1965) 7. 167. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 5: AAS 57 (1965) 7. 168. Cf. Mt 10, 16; 26, 31; Jo 10, 1-21. 169. Cf. Mt 12, 49. 170. Cf. Mt 5-6. 171. Cf. Mc 3, 14-15. 172. Cf. Mt 19, 28: Lc 22, 30. 173. Cf. Ap 21, 12-14. 174. Cf. Mc 6. 7. 175. Cf. Lc 10, 1-2. 176 Cf. Mt 10, 25; Jo 15, 20. 177. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 3: AAS 57 (1965) 6. 178. II Concílio do Vaticano, Const. Sacrosanctum Concilium, 5: AAS 56 (1964) 99. 179. Cf. Santo Ambrósio, Expositio evangelii secundum Lucam, 2, 85-89: CCL 14, 6972 (PL 15, 1666-1668). 180. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 4: AAS 57 (1965) 6. 181. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 4: AAS 58 (1966) 950. 182. Cf. Mt 28, 19-20: II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 2: AAS 58 (1966) 948;Ibid., 5-6: AAS 58 (1966) 951-955. 183. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 4: AAS 57 (1965) 7. 184. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 5: AAS 57 (1965) 8. 185. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 48: AAS 57 (1965) 53. 186. Santo Agostinho, De Civitate Dei 18, 51 CSEL 40/2. 534 (PL 41. 614): cf. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 8: AAS 57 (1965) 12. 187. Cf. 2 Cor 5, 6; II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 6: AAS 57 (1965) 9. 188. Cf. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 5: AAS 57 (1965) 8. 189. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 2: AAS 57 (1965) 6. 190. CatRom. 1. 10. 20. p. 117. 191. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 8: AAS 57 (1965) 11. 192. Concílio do Vaticano, Const. Sacrosanctum Concilium, 2: AAS 56 (1964) 98. 193. São Bernardo de Bernardo de Claraval, In Canticum sermo 27, 7, 14: Opera, ed. J. Leclercq-C.H. Talbot-H. Rochais, V. I (Romae 1957) p. 191. 194. Cf. Ef 5, 25-27. 195. Cf. Ef 3, 9-11. 196. Cf. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 48: AAS 57 (1965) 53. 197. João Paulo II. Ep. ap. Mulieris dignitatem, 27: AAS 80 (1988) 1718. 198. Cf. Ef 5, 27. 199. João Paulo II, Ep. ap. Mulieris dignitatem, 27: AAS 80 (1988) 1718, nota 55. 200. Santo Agostinho, Epistula 187, 11, 34: CSEL 57, 113 (PL 33, 845). 201. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 1 : AAS 57 (1965) 5. 202. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 9: AAS 57 (1965) 13. 203. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 48: AAS 57 (1965) 53. 204. II Concílio do Vaticano, Const. past. Gaudium et spes, 45: AAS 58 (1966) 1066. 205. Paulo VI, Allocutio ad Sacri Collegii Cardinalium Patres (22 de Junho de 1973): AAS 65 (1973) 391. 206. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 7: AAS 58 (1966) 956: cf. Id, Const. dogm.Lumen Gentium, 17: AAS 57 (1965) 20-21. 207. Cf. Ap 14, 4. 208. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 9: AAS 57 (1965) 12-13. 209. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 9: AAS 57 (1965) 13. 210. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 9: AAS 57 (1965) 13; cf. Jo 13, 34. 211. Cf. Rm 8, 2; Gl 5, 25. 212. Cf. Mt 5, 13-16. 213. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 9: AAS 57 (1965) 13. 214. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 9: AAS 57 (1965) 13. 215. Cf. João Paulo II,. Enc. Redemptor hominis, 18-21: AAS 71 (1979) 301-320. 216. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 10: AAS 57 (1965) 14 217. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 12: AAS 57 (1965) 16. 218. Cf. Jo 12, 32. 219. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 36: AAS 57 (1965) 41. 220. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 8: AAS 57 (1965) 12. 221. São Leão Magno, Sermão 4, 1: CCL 138. 16-17 (PL 54, 149). 222. Cf. Mc 1, 16-20; 3, 13-19. 223. Cf. Mt 13, 10-17. 224. Cf. Lc 10, 17-20. 225. Cf. Lc 22. 28-30. 226. Cf. Jo 14, 18. 227. Cf. Mt 28, 20. 228. Cf. Jo 20, 22; Act 2, 33. 229. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 7: AAS 57 (1965) 9. 230. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 7: AAS 57 (1965) 9. 231. Cf. Rm 6, 4-5; 1 Cor 12, 13. 232. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 7: AAS 57 (1965) 9. 233. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 7: AAS 57 (1965) 10. 234. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 7: AAS 57 (1965) 10. 235. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 7: AAS 57 (1965) 10. 236. Cf. Cl 2, 19. 237. Cf. Ef 4, 11-16. 238. Santo Agostinho, In Iohannis evangelium tractatus 21, 8: CCL 36, 216-217 (PL 35, 1568). 239. São Gregório Magno, Moralia in Job, Praefatio 6, 4: 14 CCL 143, 19 (PL 75, 525). 240. São Tomás de Aquino, Summa theologiae 3, q. 48, a. 2, ad 1: Ed. Leon. 11, 464. 241. Santa Joana D'Arc, Dictum: Procès de condamnation, ed. P. Tisset (Paris 1960), p. 166 (texto em francês). 242. Cf. Jo 3, 29. 243. Cf. Mt 22, 1-14; 25, 1-13. 244. Cf. 1 Cor 6, 15-17; 2 Cor 11, 2. 245. Cf. Ap 22. 17; Ef 1, 4: 5, 27. 246. Cf. Ef 5, 29. 247. Santo Agostinho, Enarratio in Psalmum 74, 4: CCL 39, 1207 (PL 37, 948-949). 248. Santo Agostinho, Sermão 268, 2: PL 38, 1232. 249. Pio XII, enc. Mystici Corporis: DS 3808. 250. Cf. 1Cor 3, 16-17; Ef 2, 21. 251. Santo Ireneu de Lião, Adversus Haereses 3, 24, 1: SC 211. 472-474 (PG 7, 966). 252. Pio XII.enc. Mystici Corporis: DS 3808. 253. Cf. Ef 4, 16. 254. Cf. 1 Cor 12, 13. 255. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 7: AAS 57 (1965) 10. 256. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 12: AAS 57 (1965) 16; cf. Id. Decr. Apostolicam actuositatem, 3: AAS 58 (1966) 839-840. 257. Cf. 1 Cor 13. 258. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 12: AAS 57 (1965) 17 259. Cf. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium,30: AAS 57 (1965) 37; João Paulo II, Ex. ap. Christifideles laici, 24: AAS 81 (1989) 435. 260. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 13: AAS 57 (1965) 17. 261. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 1: AAS 58 (1966) 947. 262. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 4: AAS 57 (1965) 7; cf. São Cipriano de Cartago, De dominica Oratione, 23: CCL 3A. 105 (PL 4, 553). 263. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 8: AAS 57 (1965) 11. 264 Cf. Santo Ofício, Ep. ad Episcopos Angliae (14 de Setembro de 1864): DS 2888. 265. I Concílio do Vaticano, Const. dogm. Dei Filius, c. 3: DS 3013. 266. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 2: AAS 57 (1965) 92. 267. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 2: AAS 57 (1965) 92. 268. II Concílio do Vaticano, Const. past. Gaudium et spes, 78: AAS 58 (1966) 1101. 269. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 2: AAS 57 (1965) 91. 270. Clemente de Alexandria, Paedagogus 1, 6, 42: GCS 12, 115 (PG 8, 300). 271.II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 13: AAS 57 (1905) 18. 272. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 2: AAS 57 (1965) 91-92; Id, Const. dogm. Lumen Gentium, 14: AAS 57 (1965) 18-19; CIC cân 205. 273. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 8: AAS 57 (1965) 11-12. 274. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 3: AAS 57 (1965) 94. 275. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 3: AAS 57 (1965) 92-93. 276. Cf. CIC cân 751. 277. Orígenes, In Ezechielem homilia 9, 1: SC 352, 296 (PG 13, 732). 278. II Concílio do Vaticano,. Decr. Unitatis redintegratio, 3: AAS 57 (1965) 93. 279. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 8: AAS 57 (1965) 12. 280. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 3: AAS 57 (1965) 93: cf. Id. Const. dogm. Lumen Gentium, 15: AAS 57 (1965) 19. 281. Cf. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 3: AAS 57 (1965) 93. 282. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 8: AAS 57 (1965) 12. 283. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 4: AAS 57 (1965) 95. 284. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 1: AAS 57 (1965) 90-91. 285. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio,, 6: AAS 57 (1965) 96-97. 286. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 7: AAS 57 (1965) 97. 287. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 8: AAS 57 (1965) 98. 288. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 9: AAS 57 (1965) 98. 289. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 10: AAS 57 (1965) 99. 290. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 4: AAS 57 (1965) 94; Ibid. 9: AAS, 57 (1965) 98: Ibid. 11: AAS 57 (1965) 99. 291. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio,12: AAS 57 (1965) 99100. 292. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 5: AAS 57 (1965) 96. 293. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 24: AAS 57 (1965) 107. 294. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 39: AAS 57 (1965) 44. 295. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 12: AAS 57 (1965) 16. 296. Cf. Act 9,13: 1 Cor 6, 1; 16, 1. 297. II Concílio do Vaticano, Const. Sacrosanctum Concilium, 10: AAS 56 (1964) 102. 298. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 3: AAS 57 (1965) 94. 299. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 48: AAS 57 (1965) 53. 300. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 48: AAS 57 (1965) 53. 301. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 11: AAS 57 (1965) 16. 302. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 42: AAS 57 (1965) 48. 303. Santa Teresa do Menino Jesus, Manuscrito B. 3v: Manuscrits autobiographiques (Paris992) p. 299. [Santa Teresa do Menino Jesus e da Santa Face, Obras Completas (Paço de Arcos, Edições do Carmelo 1996) p. 230]. 304. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 8: AAS 57 (1965) 12; cf. In. Decr. Unitatis redintegratio, 3: AAS 57 (1965) 92-94; Ibid. 6: AAS 57 (1965) 9697. 305. Cf. 1 Jo 1, 8-10. 306. Mt 13, 24-30. 307. Paulo VI, Sollemnis Professio fidei, 19: AAS 60 (1968) 440. 308. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 40: AAS 57 (1965) 4445: Ibid, 48-51: AAS 57 (1965) 53-58. 309. João Paulo II, Ex. ap. Christifideles laici 16: AAS 81 (1989) 417. 310. João Paulo II, Ex. ap. Christifideles laici 17: AAS 81 (1989) 419-420. 311. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 65: AAS 57 (1965) 64. 312. Santo Inácio de Antioquia, Epistula ad Smyrnaeos 8, 2: SC 10bis p. 138 (Funk 1, 282). 313. Cf. Ef 1, 22-23. 314. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 6: AAS 58 (1966) 953. 315. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 4: AAS 58 (1966) 950-951. 316. Cf. Mt 28, 19. 317. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 13: AAS 57 (1965) 17. 318. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 26: AAS 57 (1965) 31. 319. II Concílio do Vaticano, Decr. Christus Dominus. 11: AAS 58 (1966) 677; CIC cân 368-369; CCEO cân 177 § 1. 178. 311, § 1. 312. 320. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 23: AAS 57 (1965) 27. 321. Santo Inácio de Antioquia, Ep ad Romanos, Inscr.: SC 10bis, p. 106 (Funk 1, 252). 322. Santo Ireneu de Lião, Adversas Haereses 3, 3, 2: SC 211, 32 (PG 7, 849); I Concílio do Vaticano, Const. dogm. Pastor aeternus, c. 2: DS 3057. 323. São Máximo o Confessor, Opuscula theologica et polemica: PG 91, 137-140. 324. Paulo VI, Ex. ap. Evangelii nuntiandi, 62: AAS 68 (1976) 52. 325. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 23: AAS57 (1965) 29. 326. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 13: AAS 57 (1965) 18. 327. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 14: AAS 57 (1965) 1819. 328. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 15: AAS 57 (1965) 19. 329. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 3: AAS 57 (1965) 93. 330. Paulo VI, Allocutio in Aede Sixtina, decem exactis annis a sublatis mutuis excomunicationibus inter Romanam et Constantinopolitanam Ecclesias (14 de Dezembro de1975): AAS 68 (1976) 121: cf. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 13-18: AAS 57 (1965) 100-104. 331. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 16: AAS 57 (1965) 20. 332. Cf. II Concílio do Vaticano, Decl. Nostra aetate, 4: AAS 58 (1966) 742-743. 333. Sexta-Feira da Paixão do Senhor, Celebração da Paixão do Senhor Oração Universal VI: Missale Romanum, editio typica (Typis Polyglottis Vaticanis 1970), p. 254 [Trad. oficial portuguesa: Missal Romano, Gráfica de Coimbra 1992. p. 259.267]. 334. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 16: AAS 57 (1965) 20; cf. Id, Decl. Nostra aetate, 3: AAS 58 (1966) 741-742. 335. II Concílio do Vaticano, Decl. Nostra aetate, 1: AAS 58 (1966) 740. 336. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 16: AAS 57 (1965) 20; cf. Id, Decl. Nostra aetate, 2: AAS 58 (1966) 740-741; Paulo VI. Ex. ap. Evangelii nuntiandi, 53: AAS 68 (1976) 41. 337. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 16: AAS 57 (1965) 20. 338. Cf. Santo Agostinho, Sermão 96, 7, 9: PL 38, 588. 339. Santo Ambrósio, De virginitate 18, 119: Sancti Ambrosii Episcopi Mediolanensis opera,v. 14/2 (Milano-Roma 1989) p. 96 (PL 16, 297). 340. Cf. já em 1 Pe 3, 20-21. 341. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 14: AAS 57 (1965) 18. 342. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 16: AAS 57 (1965) 20; cf. Santo Ofício, Epistula ad Archiepiscopum Bostoniensem (8 de Agosto 1949): DS 3866-3872. 343. Cf. Heb 11, 6. 344. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 7: AAS 58 (1966) 955. 345. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 1: AAS 58 (1966) 947. 346. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 2: AAS 58 (1966) 948. 347. Cf. João Paulo II. Enc. Redemptoris missio, 23: AAS 83 (1991) 269-270. 348. Cf. II Concílio do Vaticano, Decr. Apostolicam actuositatem, 6: AAS 58 (1966) 842-843; João Paulo II, Enc. Redemptoris missio, 11: AAS 83 (1991) 259-260. 349. João Paulo II, Enc. Redemptoris missio, 21: AAS 83 (1991) 268. 350. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 5: AAS 58 (1966) 952. 351. Tertuliano, Apologeticum 50, 13: CCL 1, 171 (PL 1, 603). 352. II Concílio do Vaticano, Const.past. Gaudium et spes, 43: AAS 58 (1966) 1064. 353. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 8: AAS 57 (1965) 12: cf. Ibid,15: AAS 57 (1965) 20. 354. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 1 AAS 58 (1966) 947. 355. Cf. João Paulo II, Enc. Redemptoris missio, 12-20: AAS 83 (1991) 260-268. 356. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 8: AAS 57 (1965) 12. 357. II Concílio do Vaticano, Const. past. Gaudium et Spes, 40: AAS 58 (1966) 1058. 358. Cf. João Paulo II, Enc. Redemptoris missio, 42-47: AAS 83 (1991) 289-295. 359. Cf. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 15: AAS 58 (1966) 964. 360. Cf. João Paulo II, Enc. Redemptoris missio, 48-49: AAS 83 (1991) 295-297. 361. Cf. João Paulo II, Enc. Redemptoris missio, 52-54: AAS 83 (1991) 299-302. 362. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 6: AAS 58 (1966) 953. 363. Cf. João Paulo II, Enc. Redemptoris missio, 50: AAS 83 (1991) 297-298. 364. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 4: AAS 57 (1965) 96. 365. Cf. João Paulo II, Enc. Redemptoris missio, 55: AAS 83 (1991) 302-304. 366. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 9: AAS 58 (1966) 958. 367. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 9: AAS 58 (1966) 958. 368. Cf. Ap 21, 14. 369. Cf. Mt 28, 16-20; Act 1, 8; 1 Cor 9, 1; 15, 7-8: Gl 1, 1: etc. 370. Cf. Act 2, 42. 371. Cf. 2 Tm 1, 13-14. 372. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 5: AAS 58 (1966) 952. 373. Prefácio dos Apóstolos Missale Romanum, editio typica (Typis Polyglottis Vaticanis 1970), p. 426 [Missal Romano, Gráfica de Coimbra 1992. p. 493]. 374. Cf. 1 Jo 13, 20; 17. 18. 375. Cf. Lc 10, 16. 376. Cf. Jo 15, 5. 377. Cf. Mt 28, 20. 378. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 20: AAS 57 (1965) 23. 379. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 20: AAS 57 (1965) 23: cf. São Clemente Romano, Epistula ad Corinthios, 42, 4: SC 167, 168-170 (Funk, 1. 152); Ibid. 44, 2: SC 167, 172 (Funk, 1, 154-156). 380. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 20: AAS 57 (1965) 24. 381. II Concílio do Vaticano, Decr. Apostolicam actuositatem, 2: AAS 58 (1966) 838. 382. II Concílio do Vaticano, Decr. Apostolicam actuositatem, 6: AAS 58 (1966) 840; cf. Jo15, 5. 383. Concílio do Vaticano, Decr. Apostolicam actuositatem, 3: AAS 58 (1966) 839. 384.Cf. Ap 19. 6. 385. Cf. Ef 1. 4. 386. Cf. Ap 21, 9. 387. Cf. Ap 21, 10-11. 388. Cf. Ef 4, 3-5. 389. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 2: AAS 58 (1966) 948. 390. Cf. Ap 21, 14. 391. Cf. Mt 16, 18. 392. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 8: AAS 57 (1965) 11-12. 393. CIC, cân. 204, § l; cf. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 31: AAS 57 (1965) 37-38. 394. CIC, cân. 208: cf. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 32: AAS 57 (1965) 38-39. 395. II Concílio do Vaticano, Decr. Apostolicam actuositatem, 2: AAS 58 (1966) 838-839. 396. CIC cân. 207, § 2. 397. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 18: AAS 57 (1965) 2122. 398. Cf. Rm 1, 1. 399. Cf. 1 Cor 9, 19. 400. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 5: AAS 58 (1966) 951. 401. Cf. Jo 17, 21-23. 402. Cf. Mt 4, 19.21; Jo 1, 43. 403. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 19: AAS 57 (1965) 22. 404. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 22: AAS 57 (1965) 25: cf. CIC cân 330. 405. Cf. Mt 16, 18-19. 406. Cf. Jo 21, 15-17. 407. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 22: AAS 57 (1965) 26. 408. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 23: AAS 57 (1965) 27. 409. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 22: AAS 57 (1965) 26: 410. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 22: AAS 57 (1965) 26: cf. CIC cân 336. 411. CIC cân 337 § 1. 412. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 22: AAS 57 (1965) 27. 413. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 22: AAS 57 (1965) 26. 414. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 23: AAS 57 (1965) 27. 415. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 23: AAS 57 (1965) 27. 416. II Concílio do Vaticano, Decr. Christus Dominus, 3: AAS 58 (1966) 674. 417 II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 23: AAS 57 (1965) 28. 418. Cf. Gl 2, 10. 419. Cf. Canones Apostolorum, 34 [Constitutiones apostolicae 8, 47, 34]: SC 336, 284 (Funk, Didascalia et Constitutiones Apostolorum 1, 572-574). 420. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 23: AAS 57 (1965) 29. 421. II Concílio do Vaticano, Decr. Presbiterorum ordinis, 4: AAS 58 (1966) 995. 422. Cf. Mc 16, 15. 423. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 25: AAS 57 (1965) 29. 424. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 12: AAS 57 (1965) 16: cf. Id, Const. dogm. Dei Verbum, 10: AAS 58 (1966) 822. 425. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 25: AAS 57 (1965) 30: cf. I Concílio do Vaticano, Const. dogm. Pastor aeternus, c. 4: DS 3074. 426 II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Dei Verbum, 10: AAS 58 (1966) 822. 427. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 25: AAS 57 (1965) 30. 428. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 25: AAS 57 (1965) 30. 429. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 25: AAS 57 (1965) 2930. 430. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 26: AAS 57 (1965) 31. 431. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 26: AAS 57 (1965) 32. 432. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 27: AAS 57 (1965) 32. 433. Cf. Lc 22, 26-27. 434. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 27: AAS 57 (1965) 32. 435. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 27: AAS 57 (1965) 33. 436. Santo Inácio de Antioquia, Epistula ad Smyrnaeos 8, 1: SC 10bis, 138 (Funk 1, 282). 437. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 31: AAS 57 (1965) 37. 438. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 31: AAS 57 (1965) 3738. 439. Pio XII, Allocutio ad Patres Cardinales recenter creatos (20 de Fevereiro de 1946): AAS 38 (1946) 149; aduzido por João Paulo II, Ex. ap. Christifideles laici, 9: AAS 81 (1989) 406. 440. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 33: AAS 57 (1965) 39. 441. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 34: AAS 57 (1965) 40: cf. Ibid, 10: AAS 57 (1965) 14-15. 442. CIC cân 835 § 4. 443. Cf. CIC cân 230 § 1. 444. CIC cân 230 § 3. 445. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 35: AAS 57 (1965) 40. 446 São Tomás de Aquino, Summa theologiae, 3 q. 71, a. 4, ad 3: Ed. Leon. 12, 124. 447. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 35: AAS 57 (1965) 40. 448. II Concílio do Vaticano, Decr. Apostolicam actuositatem, 6: AAS 58 (1966) 843: cf. Id, Decr. Ad gentes, 15: AAS 58 (1966) 965. 449. Cf. CIC cân 774.776.780. 450. Cf. CIC cân 229. 451. Cf. CIC cân. 822 § 3. 452. CIC cân 212 § 3. 453. Cf. Fl 2, 8-9. 454. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 36: AAS 57 (1965) 41. 455. Santo Ambrósio, Espositio psalmi CXVIII, 14, 30: CSEL 62, 318 (PL 15, 1476). 456. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 36: AAS 57 (1965) 42. 457. Paulo VI, Ex. ap. Evangelii nuntiandi, 73: AAS 68 (1976) 61. 458. CIC cân 129 § 2. 459. Cf. C1C cân 443 § 4. 460. Cf. CIC cân. 463 § 1-2. 461. Cf. CIC cân 511-512.536. 462. Cf. CIC cân 517 § 2. 463. Cf. CIC cân 492 § 1. 537. 464. Cf. CIC cân 1421 § 2. 465. II Concílio do Vaticano, Const. dogm Lumen Gentium, 36: AAS 57 (1965) 42. 466. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 33: AAS 57 (1965) 39. 467. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 44: AAS 57 (1965) 51. 468. Cf. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 42-43: AAS 57 (1965) 47-50; ID. Decr. Perfectae caritatis, l: AAS 58 (1966) 702-703. 469. Cf. II Concílio do Vaticano, Decr. Perfectae caritatis, 5: AAS 58 (1966) 704705. 470. Cf. CIC cân 573. 471. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 43: AAS 57 (1965) 49. 472. II Concílio do Vaticano, Decr. Perfectae caritatis, 1: AAS 58 (1966) 702. 473 Cf. CIC cân 605. 474. CIC cân 603 § 1. 475. 1 Cor 7, 34-36. 476. Cf. João Paulo II, Ex. ap. Vita consecrata, 7: AAS 88 (1996) 382. 477. CIC cân. 604 § 1. 478. Ordo Consecrationis virginum. Praenotanda 1, editio typica (Typis Polyglottis Vaticanis1970). p. 7 [ed. oficial portuguesa: Consagração das Virgens. Preliminares 1, edição típica.(Coimbra. Conferência Episcopal Portuguesa - Gráfica de Coimbra 1993) p. 9]. 479. Cf. CIC cân 604 § 1. 480. Cf. Ordo Consecrationis virginum. Praenotanda 2. editio typica (Typis Polyglottis Vaticanis 1970), p. 7 [ed. oficial portuguesa: Consagração das Virgens. Preliminares 2, edição típica.(Coimbra, Conferência Episcopal Portuguesa — Gráfica de Coimbra 1993) p. 9]. 481. Cf. CIC cân 604 § 2. 482. Cf. II Concílio do Vaticano, Decr. Unitatis redintegratio, 11: AAS 57 (1965) 102. 483. Cf. CIC cân 573. 484. Cf. CIC cân 607. 485. Cf. CIC cân 591. 486. II Concílio do Vaticano, Decr. Christus Dominus, 33-35: AAS 58 (1966) 690692. 487. II Concílio do Vaticano, Decr. Ad gentes, 18: AAS 58 (1966) 968-969; Ibid. 40: AAS 58 (1966) 987-988. 488. João Paulo II, Enc. Redemptoris missio, 69: AAS 83 (1991) 317. 489. CIC cân. 710. 490. Pio XII, Const. ap. Provida Mater: AAS 39 (1947) 118. 491. CIC cân 713 § 2. 492. II Concílio do Vaticano, Decr. Perfectae caritatis, 11: AAS 58 (1966) 707. 493. Cf. CIC cân 713. 494. CIC cân 731 § 1-2. 495. CIC cân 783: João Paulo II, Enc. Redemptoris missio, 69: AAS 83 (1991) 317318. 496. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 31: AAS 57 (1965) 37. 497. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 44: AAS 57 (1965) 5051 498. Cf. CIC cân 207 § 1-2. 499. CIC cân 331. 500. II Concílio do Vaticano, Decr. Christus Dominus, 2: AAS 58 (1966) 673. 501. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 23: AAS 57 (1965) 27. 502. II Concílio do Vaticano, Decr. Apostolicam actuositatem, 2: AAS 58 (1966) 839. 503. II Concílio do Vaticano, Const. past. Gaudium et spes, 43: AAS 58 (1966) 1063. 504. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 36: AAS 57 (1965) 41. 505. São Nicetas de Remesiana, Instructio ad competentes 5, 3, 23 [Explanatio Symboli, 10]: TPL 1, 119 (PL 52, 871). 506. São Tomás de Aquino, In Symbolum Apostolorum scilicet «Credo in Deum» espositio,13: Opera omnia, v. 27 (Parisiis 1875) p. 224. 507. Cat Rom 1, 10, 24, p. 119. 508. Cat Rom 1, 10, 24, p. 119. 509. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 12: AAS 57 (1965) 16. 510. Cat Rom 1, 10, 27, p. 121. 511. Cf. Lc 16, 1-3. 512. Cf. 1 Cor 10. 24. 513. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 49: AAS 57 (1965) 54. 514. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 49: AAS 57 (1965) 5455. 515. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 49: AAS 57 (1965) 55. 516. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 49: AAS 57 (1965) 55. 517. São Domingos, moribundo, aos seus irmãos: Relatio iuridica 4 (Frater Radulphus de Faventia), 42: Acta sanctorum, Augustus I, p. 551. 518. Santa Teresa do Menino Jesus, Verba (17 de Julho de 1897): Derniers Entretiens (Paris 1971) p. 270. [Santa Teresa do Menino Jesus e da Santa Face, Obras Completas (Paço de Arcos, Edições do Carmelo 1996) p. 1167]. 519. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 50: AAS 57 (1965) 56. 520. Martyrium sancti Polycarpi 17, 3: SC 10bis. 232 (Funk 1, 336). 521. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 50: AAS 57 (1965) 55. 522. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 51: AAS 57 (1965) 58. 523. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 3: AAS 57 (1965) 6. 524. Paulo VI, Sollemnis Professio fidei, 30: AAS 60 (1968) 445. 525. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 53: AAS 57 (1965) 5758: cf.Santo Agostinho, De sancta virginitate 6, 6: CSEL 41, 240 (PL 40, 399). 526. Paulo VI, Allocutio ad Conciliares Patres, tertia exacta Oecumenicae Synodi Sessione(21 de Novembro de 1964): AAS 56 (1964) 1015. 527. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 57: AAS 57 (1965) 61. 528. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 58: AAS 57 (1965) 6162. 529. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 69: AAS 57 (1965) 66. 530.II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 59: AAS 57 (1965) 62. 531. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 59: AAS 57 (1965) 62: cf. Pio XII, Const. ap. Munificentissimus Deus (1 Novembro de 1950): DS 3903. 532. Liturgia bizantina, Tropário para a festa da Dormição da bem-aventurada Virgem Maria: Horológion tò mega (Romae 1876) p. 215. 533. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 53: AAS 57 (1965) 59. 534. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 63: AAS 57 (1965) 64. 535. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 61: AAS 57 (1965) 63. 536. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 62: AAS 57 (1965) 63. 537. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 60: AAS 57 (1965) 62. 538. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 62: AAS 57 (1965) 63. 539. Paulo VI, Ex. Ap. Marialis cultus, 56: AAS 66 (1974) 162. 540. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 66: AAS 57 (1965) 65. 541. II Concílio do Vaticano, Const. Sacrosanctum Concilium, 103: AAS 56 (1964) 125. 542. Paulo VI, Ex. Ap. Marialis cultus, 42: AAS 66 (1974) 152-153. 543. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 69: AAS 57 (1965) 6667. 544. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 68: AAS 57 (1965) 66 545. Paulo VI, Sollemnis Professio fidei, 15: AAS 60 (1968) 439. 544. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 68: AAS 57 (1965) 66. 545. Paulo VI, Sollemnis Professio fidei, 15: AAS 60 (1968) 439. 546. Cf. Rm 4, 25. 547. CatRom 1, 11, 3, P.123. 548. CatRom1, 11, 4, p. 123. 549. São Gregório de Nazianzo, Oratio 39, 17: SC 358, 188 (PG 36, 356). 550. Concílio de Trento, Sess. 14ª, Doctrina de sacramento Paenitentiae, c. 2: DS 1672. 551. Santo Agostinho, Sermão 214, 11: ed. P. Verbraken: Revue Bénédictine 72 (1962) 21 (PL 38, 1071-1072). 552. CatRom 1, 11, 5, p. 124. 553. Cf. Mt 18, 21-22. 554. Santo Ambrósio, De Paenitentia 1, 8, 34: CSEL 73, 135-136 (PL 16, 476-477). 555. São João Cristóstomo, De sacerdotio 3, 5: SC 272, 148 (PG 48, 643). 556. Santo Agostinho, Sermão 213, 8, 8: ed. G. Morin, Sancti Augustini sermones post Maurinos reperti [Guelferbytanus 1, 9] (Romae 1930) p. 448 (PL 38, 1064). 557. CatRom1, 11, 6, p. 124-125. 558. Cf. Jo 6, 39-40. 559. Cf. 1 Ts 4, 14; 1 Cor 6, 14; 2 Cor 4, 14; Fl 3, 10-11. 560. Cf. Gn 6, 3: Sl 56, 5: Is 40, 6. 561. Tertuliano, De resurrectione mortuorum 1, 1: CCL 2, 921 (PL 2, 841). 562. Cf. 2 Mac 7, 29: Dn 12, 1-13. 563. Cf. Act 23, 6. 564. Cf. Jo 11, 24. 565. Cf. Jo 5, 24-25: 6, 40. 566. Cf. Jo 6, 54. 567. Cf. Mc 5, 21-43: Lc 7, 11-17: Jo 11. 568. Cf. Mt 12, 39. 569. Cf. Jo 2, 19-22. 570. Cf. Mc 10, 34. 571. Cf. Act 4, 33. 572. Cf. Act 17, 32: 1 Cor 15, 12-13. 573. Santo Agostinho, Enarratio Psalmum 88, 2. 5: CCL 39, 1237 (PL 37, 1134). 574. Cf. Dn 12, 2. 575. IV Concílio de Trento, c. 1. De fide catholica: DS 801. 576. Cf. Fl 3, 21. 577. Santo Ireneu de Lião, Adversus Haereses 4, 18, 5: SC 100, 610-612 (PG 7, 1028-1029). 578. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 48: AAS 57 (1965) 54. 579. Cf. Fl 3, 20. 580. Cf. Fl 1, 23. 581. Cf. Paulo VI, Sollemnis Professio fidei, 28: AAS 60 (1968) 444. 582. II Concílio do Vaticano, Const. past. Gaudium et spes, 18: AAS 58 (1966) 1038. 583. Cf. Gn 2, 17. 584. Cf. Rm 6, 3-9: Fl 3, 10-11. 585. Cf. Gn 2, 17; 3, 3.19; Sb 1, 13; Rm 5, 12; 6, 23. 586. Cf. Concílio de Trento, Sess. 5ª. Decr. de peccato originali, can 1: DS 1511. 587. Cf. Sb 2, 23-24. 588. II Concílio do Vaticano, Const. past. Gaudium et spes, 18: AAS 58 (1966) 1038. 589.Cf. Mc 14, 33-34: Heb 5, 7-8. 590. Cf. Rm 5, 19-21. 591. Santo Inácio de Antioquia, Epistula ad Romanos 6, 1-2: Sc: l0bis, 114 (Funk 1, 258-260). 592. Cf. Lc 23, 46. 593. Santo Inácio de Antioquia, Epistula ad Romanos 7, 2: Sc 10bis, 116 (Funk 1, 260). 594. Santa Teresa de Jesus, Poesía, 7: Biblioteca Mística Carmelitana, v. 6 (Burgos 1919) p. 86. [Santa Teresa de Ávila, Seta de Fogo (Lisboa, Assírio & Alvim 1989) p. 31]. 595. Santa Teresa do Menino Jesus, Lettre (9 de Junho de 1897): Correspondance Générale,v. 2 (Paris 1973) p. 1015. [Santa Teresa do Menino Jesus e d Santa Face, Obras Completas(Paço de Arcos, Edições do Carmelo 1996) p. 622]. 596. Cf. 1 Ts 4, 13-14. 597. Prefácio dos Defuntos I: Missale Romanum, editio typica (Typis Polyglottis Vaticanis 1970), p. 439 [Missal Romano, Gráfica de Coimbra 1992, 509]. 598. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 48: AAS 57 (1965) 54. 599. Imitação de Cristo 1, 23, 5-8: ed. T. Lupo (Città del Vaticano 1982) p. 70. 600. São Francisco de Assis, Cântico das criaturas: Opuscula sancti Patris Francisci Assisiensis, ed. C. Esser (Grottaferrata 1978) p. 85-86. [Cf. Fontes Franciscanas, I (Braga, Editorial Franciscana, 1994) p. 781. 601. Tertuliano, De resurrectione mortuorum 8, 2: CCL 2, 931 (PL 2, 852). 602. II Concílio de Lião, Professio fidei Michaelis Palaeologi imperatoris: DS 854. C 603. Cf. 1 Cor 15, 42. 604. II Concílio do Vaticano, Const. past. Gaudium et spes, 18: AAS 58 (1966) 1038. 605. Ordo Unctionis infirmorum eorumque pastoralis curae. Orto commendationis morientium. 146-147, editio typica (Typis Polyglottis Vaticanis 1972) p. 60-61 [em port.:Unção e Pastoral dos Doentes. Encomendação dos moribundos. 146-147, segunda edição típica (Coimbra, Gráfica de Coimbra — Conferência Episcopal Portuguesa, 1994) p. 1091. 606. Cf. 2 Tm 1, 9-10. 607. Cf. Lc 16, 22. 608. Cf. Lc 23, 43. 609. Cf. 2 Cor 5, 5: Fl 1, 23; Heb 9, 27: 12, 23. 610. Cf. Mt 16, 26. 611. Cf. II Concílio de Lião, Professio fidei Michaelis Palaeologi imperatoris: DS 856: Concílio de Florença, Decr. pro Graecis: DS 1304: Concílio de Trento, Sess. 25ª, Decretum de purgatorio: DS 1820. 612. Cf. II Concílio de Lião, Professio fidei Michaelis Palaeologi imperatoris: DS 857; João XXII, Buda Ne super his: DS 991; Bento XII, Const. Benedictus Deus: DS 10001001; Concílio de Florença, Decr. pro Graecis: DS 1305. 613. Cf. II Concílio de Lião, Professio fidei Michaelis Palaeologi imperatoris: DS 858; Bento XII, Const. Benedictus Deus: DS 1002; Concílio de Florença, Decr. pro Graecis: DS 1306. 614. São João da Cruz, Avisos y sentencias. 57: Biblioteca Mística Carmelitana, N. 13 (Burgos 1931), p. 238. [S. João da Cruz, Ditos de luz, e amor. 57: Obras Completas (Paço de Arcos, Edições Carmelo 1986) P. 1015]. 615. Cf. Ap 22, 4. 616. Bento XII. Const. Benedictus Deus: DS 1000; cf. II Concílio do Vaticano, Const. dogm.Lumen Gentium, 49 AAS 57 (1965) 54. 617. Cf. Jo 14, 3; Fl 1, 23: 1 Ts 4, 17. 618. Cf. Ap 2, 17. 619. Santo Ambrósio, Expositio evangelii secundum Lucam 10, 121: CCL, 14, 379 (PL 15-1927). 620. São Cipriano de Cartago, Epistula 58, 10: CSEL 3/2, (1996): 665; 58.10.1: CCL 3C, 333-334 (56, 10: PL 4, 367-368). 621. Cf. Mt 25, 21.23. 622. Cf. Conc. de Florença, Decr. pro Graecis: DS 1304. 623. Cf. Concílio de Trento, Sess. 25ª, Decretum de purgatorio: DS 1820: Sess. 6ª. Decr. de iustificatione, canon 30: DS 1580. 624. Por exemplo, 1 Cor 3, 15: 1 Pe 1, 7. 625. São Gregório Magno, Dialogi 4, 41, 3: SC 265, 148 (4, 39: PL 77, 396). 626. Cf. II Concílio de Lião, Professio fidei Michaelis Palaeologi imperatoris: DS 856. 627. Cf. Job 1, 5. 628. São João Crisóstomo, In epistulam I ad Corinthios homilia 41, 5: PG 61, 361. 629. Cf. Mt 25, 31-46. 630. Cf. Mt 5, 22.29; 13, 42.50; Mc 9, 43-48. 631. Cf. Mt 10, 28. 632. Cf. Symbolum Quicumque: DS 76; Synodus Constantinopolitana. q (em 543),Anathematismi contra Origenem, 7: DS 409; Ibid, 9: DS 411; IV Concílio de Latrão, Cap. I,De fide catholica: DS 801: II Concílio de Lião, Professio fidei Michaelis Palaeologi imperatoris: DS 858; Bento XII, Const. Benedictus Deus: DS 1002; Concílio de Florença,Decr. pro Iacobitis: DS 1351: Concílio de Trento, Sess. 6ª, Decr. de iustificatione, canon 25: DS 1575; Paulo VI. Sollemnis Professio fidei, 12: AAS 60 (1968) 438. 633. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 48: AAS 57 (1965) 54. 634. II Concílio de Orange, Conclusio: DS 397; Concílio de Trento, Sess. 6ª. Decr: de iustificatione, canon 17: DS 1567. 635. Oração Eucarística I ou Cânone Romano, 88: Missale Romanum, editio typica (Typis Polyglottis Vaticanis 1970), p. 450 [Missal Romano, Gráfica de Coimbra 1992, 518]. 636. Cf. Jo 12, 48. 637. Santo Agostinho, Sermão 18, 4, 4: CCL 41, 247-249 (PL 38, 130-131). 638. Cf. Ct 8, 6. 639. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 48: AAS 57 (1965) 53. 640. Cf. Ap 21, 1. 641. Cf. Ap 21, 5. 642. Cf. Ap 21, 27. 643. II Concílio do Vaticano, Const. dogm. Lumen Gentium, 1: AAS 57 (1965) 5. 644. Cf. Ap 21, 27. 645. Santo Ireneu de Lião, Adversus Haereses 5, 32. 1: SC 153, 398 (PG 7, 1210). 646. II Concílio do Vaticano, Const. past. Gaudium et spes, 39: AAS 58 (1966) 10561057. 647. II Concílio do Vaticano, Const. past. Gaudium et spes, 39: AAS 58 (1966) 1057. 648. II Concílio do Vaticano, Const. past. Gaudium et spes, 39: AAS 58 (1966) 1057: cf.Const. dogm. Lumen Gentium, 2: AAS 57 (1965) 5-6. 649. São Cirilo de Jerusalém, Catecheses illuminandorum 18, 29: Opera. v. 2. ed. J. Rupp (Monaci 1870) p. 332 (PG 33, 1049). 650. Paulo VI, Sollemnis Professio fidei, 28: AAS 60 (1968) 444. 651. Paulo VI, Sollemnis Professio fidei, 29: AAS 60 (1968) 444. 652. Cf. Sagrada Congregação do Clero, Directorium catechisticum generale, 69: AAS 64(1972) 141. 653. Oração antes da Comunhão, 132: Missale Romanum, editio typica (Typis Polyglottis Vaticanis 1970), p. 474 [Missal Romano, Gráfica de Coimbra 1992, 546]. 654. II Concílio de Lião, Professio fidei Michaelis Palaeologi imperatoris: DS 859: cf. Concílio de Trento, Sess. 6ª, Decretum de iustificatione, c. 16: DS 1549. 655. Cf. Ap 22, 21. 656. Cf. Mt 6, 2.5.16. 657. Cf. Jo 5, 19. 658. Santo Agostinho, Sermão 58, 11, 13: PL 38, 399. 659. Doxologia final da oração eucarística: Missale Romanum, editio typica (Typis Polyglottis Vaticanis 1970), p. 455, 460, 464 e 471 [Missal Romano, Gráfica de Coimbra 1992, p. 522, 528, 535, 543, etc.].
Iesus Christus Ipse est « Amen » (Apc 3,14). Ipse est « Amen » definitivum amoris Patris erga nos; Ipse assumit et perficit nostrum « Amen » ad Patrem: « Quotquot enim promissiones Dei sunt, in Illo "Est"; ideo et per Ipsum "Amen" Deo ad gloriam per nos » (2 Cor 1,20): « Per Ipsum et cum Ipso et in Ipso, est Tibi Deo Patri omnipotenti, in unitate Spiritus Sancti, omnis honor et gloria per omnia saecula saeculorum. AMEN ». 661 (607) Ordo Unctionis infirmorum eorumque pastoralis curae, Ordo commendationis morientium, 146-147, editio typica (Typis Polyglottis Vaticanis 1972) p. 60-61. (608) Cf 2 Tim 1,9-10. (609) Cf Lc 16,22. (610) Cf Lc 23,43. (611) Cf 2 Cor 5,8; Phil 1,23; Heb 9,27; 12,23. (612) Cf Mt 16,26. (613) Cf Concilium Lugdunense II, Professio fidei Michaelis Palaeologi imperatoris: DS 856; Concilium Florentinum, Decretum pro Graecis: DS 1304; Concilium Tridentinum, Sess. 25a, Decretum de purgatorio: DS 1820. (614) Cf Concilium Lugdunense II, Professio fidei Michaelis Palaeologi imperatoris: DS 857; Ioannes XXII, Bulla Ne super his: DS 991; Benedictus XII, Const. Benedictus Deus: DS 1000-1001; Concilium Florentinum, Decretum pro Graecis: DS 1305. (615) Cf Concilium Lugdunense II, Professio fidei Michaelis Palaeologi imperatoris: DS 858; Benedictus XII, Const. Benedictus Deus: DS 1002; Concilium Florentinum, Decretum pro Graecis: DS 1306. (616) Sanctus Ioannes a Cruce, Avisos y sentencias, 57: Biblioteca Mística Carmelitana, v. 13 (Burgos 1931) p. 238. (617) Cf Apc 22,4. (618) Benedictus XII, Const. Benedictus Deus: DS 1000; cf Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 49: AAS 57 (1965) 54. (619) Cf Io 14,3; Phil 1,23; 1 Thess 4,17. (620) Cf Apc 2,17. (621) Sanctus Ambrosius, Expositio evangelii secundum Lucam, 10, 121: CCL 14, 379 (PL 15, 1927). (622) Sanctus Cyprianus Carthaginiensis, Epistula 58, 10: CSEL 32, 665 (56, 10: PL 4, 367-368). (623) Cf Mt 25,21.23. (624) Cf Concilium Florentinum, Decretum pro Graecis: DS 1304. (625) Cf Concilium Tridentinum, Sess. 25a, Decretum de purgatorio: DS 1820; Sess. 6a, Decretum de iustificatione, canon 30: DS 1580. (626) Exempli gratia, 1 Cor 3,15; 1 Pe 1,7. (627) Sanctus Gregorius Magnus, Dialogi, 4, 41, 3: SC 265, 148 (4, 39: PL 77, 396). (628) Cf Concilium Lugdunense II, Professio fidei Michaelis Palaeologi imperatoris: DS 856. (629) Cf Iob 1,5. (630) Sanctus Ioannes Chrysostomus, In epistulam I ad Corinthios homilia 41, 5: PG 61, 361. (631) Cf Mt 25,31-46. (632) Cf Mt 5,22.29; 13,42.50; Mc 9,43-48. (633) Cf Mt 10,28. (634) Cf Symbolum Quicumque: DS 76; Synodus Constantinopolitana (anno 543), Anathematismi contra Origenem, 7: DS 409; Ibid., 9: DS 411; Concilium Lateranense IV, Cap. 1, De fide catholica: DS 801; Concilium Lugdunense II, Professio fidei Michaelis Palaeologi imperatoris: DS 858; Benedictus XII, Const. Benedictus Deus: DS 1002; Concilium Florentinum, Decretum pro Iacobitis: DS 1351; Concilium Tridentinum, Sess. 6a, Decretum de iustificatione, canon 25: DS 1575; Paulus VI, Sollemnis Professio fidei, 12: AAS 60 (1968) 438. (635) Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 48: AAS 57 (1965) 54. (636) Cf Concilium Arausicanum II, Conclusio: DS 397; Concilium Tridentinum, Sess. 6a, Decretum de iustificatione, canon 17: DS 1567. (637) Prex eucharistica I seu Canon Romanus, 88: Missale Romanum, editio typica (Typis Polyglottis Vaticanis 1970) p. 450. (638) Cf Io 12,48. (639) Sanctus Augustinus, Sermo 18, 4, 4: CCL 41, 247-249 (PL 38, 130-131). (640) Cf Ct 8,6. (641) Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 48: AAS 57 (1965) 53. (642) Cf Apc 21,1. (643) Cf Apc 21,5. (644) Cf Apc 21,27. (645) Concilium Vaticanum II, Const. dogm. Lumen gentium, 1: AAS 57 (1965) 5. (646) Cf Apc 21,27. (647) Sanctus Irenaeus Lugdunensis, Adversus haereses, 5, 32, 1: SC 153, 398 (PG 7, 1210). (648) Concilium Vaticanum II, Const. past. Gaudium et spes, 39: AAS 58 (1966) 1056-1057. (649) Concilium Vaticanum II, Const. past. Gaudium et spes, 39: AAS 58 (1966) 1057. (650) Concilium Vaticanum II, Const. past. Gaudium et spes, 39: AAS 58 (1966) 1057; cf Id., Const. dogm. Lumen gentium, 2: AAS 57 (1965) 5-6. (651) Sanctus Cyrillus Hierosolymitanus, Catecheses illuminandorum, 18, 29: Opera, v. 2, ed. J. Rupp (Monaci 1870) p. 332 (PG 33, 1049). (652) Paulus VI, Sollemnis Professio fidei, 28: AAS 60 (1968) 444. (653) Paulus VI, Sollemnis Professio fidei, 29: AAS 60 (1968) 444. (654) Cf Sacra Congregatio pro Clericis, Directorium catechisticum generale, 69: AAS 64 (1972) 141. (655) Oratio ante Communionem, 132: Missale Romanum, editio typica (Typis Polyglottis Vaticanis 1970) p. 474. (656) Concilium Lugdunense II, Professio fidei Michaelis Palaeologi imperatoris: DS 859; cf Concilium Tridentinum, Sess. 6a, Decretum de iustificatione, c. 16: DS 1549. (657) Cf Apc 22,21. (658) Cf Mt 6,2.5.16. (659) Cf Io 5,19. (660) Sanctus Augustinus, Sermo 58, 11, 13: PL 38, 399. (661) Doxologia post precem eucharisticam: Missale Romanum, editio typica (Typis Polyglottis Vaticanis 1970) p. 455, 460, 464 et 471. MYSTERII CHRISTIANI CELEBRATIO Cur liturgia?